Om de maatschappij waarin wij allemaal ouder worden goed te kunnen blijven faciliteren, moet er nog veel veranderen. De druk op de zorg is enorm en neemt de komende jaren alleen maar toe. Dat is oud nieuws voor mensen binnen de (ouderen)zorg. Gelukkig komt het ook steeds vaker op het netvlies van mensen buiten de branche. Een goede ontwikkeling, want de uitdagingen van de zorg het hoofd bieden, kunnen we alleen maar samen. Patricia de Koning, Innovatiemanager bij Fundis, schreef een gastblog bij Medical Delta.
De problemen waar de (ouderen)zorg mee te kampen heeft, zijn van de hele maatschappij. We betrekken vanuit Fundis daarom een brede groep bij het vinden van oplossingen. Fundis is een netwerk van zo’n twintig zorg- en welzijnsorganisaties actief op het gebied van (kwetsbare) ouderen. Hoewel de organisaties binnen het netwerk autonoom opereren, trekken ze samen op wanneer er overstijgende vraagstukken zijn. Een belangrijke onderdeel hierbij is het doorlopend betrekken van de bijna 5.000 medewerkers binnen het Fundis-netwerk en waar mogelijk ook daarbuiten.
Beginnen bij een probleem uit het werkveld is wat ons betreft ontzettend belangrijk
De afgelopen jaren is gewerkt aan het initiatief om een geriatrisch expertisecentrum op te zetten in de regio Woerden. Achter de schermen is een hoop vooruitgang geboekt. Zo is de pilot van start!
Geriatrisch expertisecentrum initiatief van ZorgSamen
In 2019 startte het samenwerkingsverband van Careyn, Fundis, Hagro (huisartsen) Woerden en het St. Antonius Ziekenhuis onder de naam ZorgSamen. Inmiddels zijn ook RegiozorgNU en Altrecht aangesloten. Andere lokale zorgaanbieders en de gemeente Woerden zijn eveneens nauw betrokken. We bundelen kennis, ervaring en middelen om te komen tot passende zorg voor regio Woerden. Het geriatrisch expertisecentrum is een van de verbetertrajecten van ZorgSamen.
Gezamenlijke ambitie
De gezamenlijke ambitie is: multidisciplinaire, specialistische zorg voor ouderen die steeds langer thuis wonen. Daarbij horen ook verbeterde ervaren kwaliteit van leven, verbeterde ervaren kwaliteit van zorg en lagere zorgkosten.
De cliëntreis
Mevrouw De Vries (83) vindt het fijn dat ze nog zelfstandig thuis woont. Alleen heeft ze de laatste tijd steeds meer last van verschillende klachten. Haar huisarts is hiervan op de hoogte en vermoedt complexe, meervoudige problematiek. Daarom wordt mevrouw De Vries thuis bezocht door een specialist ouderengeneeskunde en een geriatrisch verpleegkundige die een uitgebreid geriatrisch onderzoek doen met als doel inzicht en overzicht te creëren en een passend plan voor begeleiding en behandeling op te stellen. Dit behandelplan wordt in een MDO besproken en samen met het lokale zorgnetwerk uitgevoerd. Ook haar dochter, die mantelzorg verleent, heeft hierbij een cruciale rol. Zo kan mevrouw De Vries thuis blijven wonen met een goede kwaliteit van leven.
Pilot van start
Half februari is gestart met de pilot, in samenwerking met een huisarts, een specialist ouderengeneeskunde en een verpleegkundig specialist. “We zijn begonnen met een klein aantal cliënten in één huisartsenpraktijk. De komende periode wordt het aantal huisartsen en cliënten verder opgeschaald,” vertelt Ingrid Janssen, projectleider.
“In deze eerste fase toetsen we de cliëntreis. Ook bekijken we wat nodig is op het gebied van toegang tot informatie, financiering en samenwerkings-afspraken.” In de voorbereidende fase is een basisontwerp voor de cliëntreis opgesteld. “We hebben kennis opgehaald vanuit vergelijkbare, succesvolle initiatieven en op basis daarvan de aanpak aangescherpt. De aanpak is aangesloten op landelijke richtlijnen zoals het WOZO (Wonen Ondersteuning Zorg voor Ouderen), het Integraal Zorgakkoord (IZA) en kaders vanuit passende zorg: langer thuis, zelf als het kan, thuis als het kan, digitaal als het kan.”
De overheid zet voor het waarborgen van houdbare zorg in op technologie en digitalisering. Zorgorganisaties willen innoveren en ook op het gebied van de financiering van e-health is steeds meer mogelijk. Er worden pilots gedraaid en demo’s gegeven, maar ondanks de vele succesverhalen blijkt het toch lastig om nieuwe oplossingen daadwerkelijk te implementeren. Waarom is het zo moeilijk in de zorg om het bruggetje te slaan van het bedenken en testen van een innovatie naar het implementeren van een nieuwe werkwijze? Om hierachter te komen, spraken wij met Stephan Hulsbergen van de Brabantse Ontwikkelingsmaatschappij (BOM) en Patricia de Koning en Jan Willem Alst van Fundis, een netwerk van zorgorganisaties.
Fundis’ innovatiemanagers Patricia de Koning en Jan-Willem Alst onderstrepen het belang van samenwerken en kennisuitwisseling in de zorg. “Bij Fundis geloven we echt niet dat we alle problemen in de zorg zelf kunnen oplossen, maar door samen te werken kunnen we de problemen die op ons af komen in ieder geval beter het hoofd bieden.”
Rotterdam, 22 februari 2023 – Wederom hoog bezoek voor de State Hillegersberg. Werd het pand eerder al geopend door minister Helder van Langdurige zorg en sport, kwam nu Zijne Majesteit de Koning op uitnodiging van Minister Schouten langs voor een werkbezoek.
Woensdag 22 februari heeft Koning Willem-Alexander samen met minister van Armoedebeleid, Participatie en Pensioenen Carola Schouten een bezoek aan de State Hillegersberg gebracht. De Koning brengt met regelmaat werkbezoeken samen met een minister of staatssecretaris om aan de hand van concrete voorbeelden te zien welke effecten het beleid van de bewindspersoon heeft in de praktijk. Tijdens dit bezoek stond het programma Simpel Switchen centraal, onderdeel van de Participatieketen in Rotterdam. Hanneke Hofman, bestuurder Transmitt revalidatie, een van de Fundis organisaties binnen de State, had de eer de Koning en minister rond te leiden door het prachtige pand aan de Van Beethovenlaan in Hillegersberg.
“Het is een eer, maar ook een bevestiging. Wij doen hier in de State prachtige dingen en we doen ze vooral samen met alle partijen binnen het pand. De samenwerking met Pameijer is er een met een gouden randje wat mij betreft.” – Hanneke Hofman
Meekijken in de praktijk
Hanneke leidde het bezoek samen met Robert Kaim, oud-deelnemer van ‘Pameijer Werkt’, rond. Robert maakte de switch* van dagbesteding naar een werkervaringsplaats en heeft intussen een betaalde baan bij een architectenbureau in Rotterdam. Hij voelt zich daar als een vis in het water en vertelt: “Niemand had gedacht dat ik ooit een betaalde baan zou krijgen.” Robert is autistisch en hoort en ziet slecht. Maar dat belemmert hem niet. Hij vertelde het bezoek graag hoe hij zo ver is gekomen en wat er voor nodig was om de overstap te maken.
Tijdens de rondleiding was er ook tijd voor een spelletje en een goed gesprek in een van de huiskamers van Transmitt revalidatie. De revalidanten, medewerkers van Pameijer en Transmitt revalidatie konden goed vertellen over de samenwerking in deze huiskamer. Zorgverlener Grace da Silva vindt het goed dat er vandaag aandacht is voor Pameijer:
“De samenwerking is zo fijn, voor ons en voor de revalidanten. Die merken vaak niet eens dat er naast ons mensen van Pameijer aan het werk zijn, die zien ons allemaal als collega’s. En zo hoort het ook. Zij zijn een belangrijke aanvulling op handjes in de zorg en ze kunnen vooral onderdeel zijn van de samenleving. Dat is zo belangrijk.”
Foto: In de huiskamer van Transmitt revalidatie vertelt een revalidant over haar verblijf en prettige ervaring met de medewerkers van Transmitt revalidatie en Pameijer
Het werkbezoek werd afgesloten met een bezoek aan de tuin van de State o.l.v. de groenvoorzieningsmedewerkers van Pameijer en een rondetafelgesprek met beleidsmakers, gemeenten en werkgevers die het Simpel Switchen programma mogelijk maken.
Foto: de Koning en Minister worden ontvangen in de tuin van de State door de medewerkers van Pameijer die zorg dragen voor de groenvoorziening
Over het programma Simpel Switchen
Simpel Switchen is in 2019 opgericht samen met ervaringsdeskundigen en uitvoeringspartners, zoals organisatie Pameijer. Mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt worden ondersteund en begeleid in de overgang van uitkering, dagbesteding, beschut werk of banenafspraken naar regulier werk. Hierbij worden financiële onzekerheden zoveel mogelijk weggenomen. En het is ook mogelijk om weer terug te schakelen indien de overgang naar regulier werk toch anders uitpakt. Binnen de State werken de cliënten van Pameijer binnen verschillende afdelingen, zoals in de Brasserie en de huiskamers van Transmitt en Welthuis.
Zoetermeer – Als het aan Marsha, Hennie, Sabrina en veel andere bewoners ligt, krijgt de wijk Meerzicht een eigen inloopplek compleet met lunchroom en verschillende ruimtes voor activiteiten, op een centrale plaats in de wijk. Zo’n plek is hard nodig om eenzaamheid in de wijk te verminderen en meer verbinding te creëren. Dit zal ook de gezondheid van mensen in de wijk verbeteren.
Vanuit de coalitie Zoetermeer2025, een samenwerkingsverband van welzijns- en zorgorganisaties, de GGD, de gemeente Zoetermeer en zorgverzekeraars, zijn verschillende personen en instanties een participatief actieonderzoek (PAO) gestart om een beweging op gang brengen naar een gezonder leven en gezonde omgeving in Meerzicht. “Er spelen verschillende zaken in onze wijk zoals eenzaamheid en armoede”, vertelt voorzitter van de bewonerscommissie Alferbos Hennie Minneboo. “Daar krijg je stress van en dat is weer slecht voor je gezondheid.”
Een gezonde regio Zoetermeer in 2025. Dat is de ambitie van zorgaanbieders in Zoetermeer. Samen hebben zij de Vereniging Gezondheidsregio Zoetermeer opgericht. De Vereniging Gezondheidsregio Zoetermeer werkt nauw samen met de gemeente Zoetermeer en zorgverzekeraars CZ en Menzis. Ook inwoners van Zoetermeer worden uitgenodigd om actief deel te nemen.
Fundis is een van de initiatiefnemers van Zoetermeer2025, andere oprichters en eerste leden van de vereniging zijn de Zoetermeerse huisartsen en eerstelijnshulpverleners, die ondersteund worden door de Stichting Georganiseerde eerstelijnszorg Zoetermeer (SGZ), GGZ-instellingen Parnassia Groep en Rivierduinen en het LangeLand Ziekenhuis. De Vereniging Gezondheidsregio Zoetermeer werkt nauw samen met de gemeente Zoetermeer en zorgverzekeraars CZ en Menzis. Ook inwoners van Zoetermeer worden uitgenodigd om actief deel te nemen.
Op 30 oktober 2022 is het de Dag van de Zorg voor Morgen. Een landelijke dag, in het leven geroepen om extra aandacht te creëren voor de uitdagingen én oplossingen in de ouderenzorg. We roepen iedereen in Nederland op om in gesprek te gaan over de toekomst van zorg op 30 oktober. Dit gesprek is nodig, omdat Nederland in snel tempo vergrijst. Daarmee staat de zorg voor ouderen en chronisch zieken de komende jaren voor grote uitdagingen. Dat vraagt iets van ons allemaal. We moeten praten over hoe we de zorg voor ouderen organiseren én wat we voor elkaar kunnen doen.
Uitdagingen
De helft van de Nederlanders spreekt niet met anderen over de eigen oude dag en de organisatie daarvan, zoals een geschikte woning en verzorging. ‘Dat moet anders. Ouder worden is een onderwerp waar we te weinig bij stil staan’, stelt Anneke Westerlaken, voorzitter van branchevereniging ActiZ. Terwijl praten over dit onderwerp hard nodig is; de uitdagingen op de arbeidsmarkt en de dubbele vergrijzing hangen ons boven het hoofd. En ons huidige stelsel is niet toekomstbestendig.
De ‘Dag van de Zorg voor Morgen’ op 30 oktober is een initiatief van Fundis en onderdeel van de ActiZ-campagne Praat vandaag over morgen. Met deze campagne roept ActiZ iedereen in Nederland op om het gesprek aan te gaan over ouder worden.
Meedoen
Help je mee om de boodschap te verspreiden? De Dag van de Zorg voor Morgen is op zondag 30 oktober en de campagne start vanaf maandag 24 oktober. Met de hashtag #ikzorgvoormorgen dagen wij iedereen uit om met elkaar en hun omgeving in gesprek te gaan.
We roepen iedereen op om via de speciaal ontwikkelde toolkit aandacht te genereren voor de Dag van de Zorg voor Morgen. De toolkit is hieronder te downloaden en gemakkelijk te verspreiden via eigen (social media) platformen en websites. De toolkit bestaat uit korte video’s, afbeeldingen, begeleidende captions en hashtags die je naar eigen inzicht kan gebruiken.
De tekorten in de zorg- en welzijnssector blijven de komende jaren toenemen. Tijd dus om het anders aan te pakken, maar hoe? Hoe zorg je ervoor dat jouw organisatie de juiste mensen aantrekt? En, niet onbelangrijk, hoe raak je deze mensen niet kwijt? In de podcastserie Zorgen voor Later gaat ZWconnect op zoek naar inspirerende voorbeelden van zorg- en welzijnsorganisaties in de regio, die op innovatieve wijze werken aan instroom of behoud van personeel. In de tweede aflevering komt het programma Zorg voor Morgen van Fundis aan bod.
Zorg voor Morgen
In 2019 startte Fundis met de interne campagne ‘Zorg voor Morgen’. Aan de hand van zes thema’s worden medewerkers betrokken bij de toekomst van de zorg, met als doel om personeel te behouden en de kennis over innovaties onder medewerkers te vergroten. Het leverde ons een Gouden Giraffe op en een zelf geïntroduceerde dag: de Dag van de Zorg voor Morgen.
Patricia de Koning, programmamanager Zorg voor Morgen, gaat in gesprek met Jim Gardien over de inhoud van het programma. Je kunt de tweede aflevering van de podcast hieronder beluisteren. Daarnaast is de aflevering ook te vinden op Spotify en YouTube.
In 2023 worden er twee nieuwe locaties van het Amadeushuis geopend. In Alphen aan de Rijn, op een prachtige locatie midden in het centrum, openen de deuren in februari en in mei volgt de locatie in Waarder.
Eerder dit jaar gaf wethouder Kees Oskam het startsignaal voor de bouw van het Amadeushuis in Waarder. Aan de Molendijk wordt, op de plek van het voormalige Kerverland, een woonzorgcomplex met 31 wooneenheden en een gezamenlijke huiskamer gebouwd. In Alphen komen er 27 studio’s, waaronder ook studio’s voor echtparen, waar mensen met dementie hun leven zoveel mogelijk voort kunnen zetten als zij gewend zijn. De studio’s variëren in omvang. Voor beide locaties is onlangs het hoogste punt bereikt en dit is vanzelfsprekend feestelijk gevierd met de direct betrokkenen.
Meer locaties
Amadeushuis Alphen aan de Rijn en Waarder zijn de tweede en derde locatie in een beoogde reeks van vijf locaties die Fundis wil laten bouwen in Zuid-Holland. In juni 2021 opende Amadeushuis Bergambacht zijn deuren, de locatie telt inmiddels 30 bewoners.
Over het Amadeushuis
Het Amadeushuis biedt een woonplek met ondersteuning voor mensen een dementieel ziektebeeld (en hun partners), waar bewoners zo veel mogelijk op hun eigen manier hun leven kunnen voortzetten. Zo mogen bewoners hun eigen spullen meenemen en gebruiken, en een eigen inrichting geven aan hun studio. Muziek als centraal thema voegt zinvolle akkoorden toe. Voorkeursmuziek kan namelijk bijzondere herinneringen oproepen en helpen om lekker te ontspannen. Een Amadeushuis is veel meer dan een fijne plek om te wonen. Het voelt als thuis.
Kosten en eventuele vergoedingen?
De verpleging, verzorging, begeleiding en hulp bij het huishouden worden vergoed vanuit de Wet langdurige zorg (Wlz) in de vorm van een volledig pakket thuis (vpt) of een persoonsgebonden budget (PGB). Dit is afhankelijk van de locatie. Bewoners betalen een inkomensafhankelijke eigen bijdrage. Woon- en servicekosten zijn voor eigen rekening.
Zorgorganisaties VariantZorg en WelThuis krijgen er per oktober 2022 gezamenlijk vijftien Indonesische collega’s bij. De inzet van de studenten verpleegkunde in Zoetermeer is één van de vele initiatieven binnen de twee organisaties en het onderliggende Fundis-netwerk om oplossingen te vinden voor het groeiende arbeidsmarkttekort in de VVT en hiermee de werkdruk onder de huidige collega’s te verlagen.
Samenwerking
De zorgverleners komen in dienst bij flexorganisatie VariantZorg en gaan werken bij de zeven woonzorglocaties van WelThuis in Zoetermeer. Waar de Nederlandse zorg schreeuwt om verpleegkundigen en verzorgenden, zijn er in Indonesië juist meer goed opgeleide zorgmedewerkers dan banen. Het gaat om jonge mensen die enorm gemotiveerd zijn om onze zorgteams in de ouderenzorg te komen versterken.
Voorbereiding
De nieuwe collega’s krijgen via opleidingsorganisatie Yomema een gedegen opleiding in het land van herkomst. Denk hierbij aan Nederlandse les en informatie over de Nederlandse cultuur en de ouderenzorg in Nederland. Eenmaal in Nederland lopen ze 16 uur per week stage en werken daarnaast 16 uur per week. De overige tijd besteden ze aan hun studie. Naarmate de tijd verstrijkt, worden de stage- en studie-uren minder en de werkende uren meer.
Bijdrage aan Nederlandse zorg
De Indonesische zorgverleners komen naar Nederland via een studentenvisum en het is de bedoeling dat ze na ongeveer vier á vijf jaar met veel werkervaring terugkeren naar Indonesië. Ze nemen hun expertise mee terug naar hun moederland en hebben tegelijkertijd een enorme bijdrage geleverd aan de Nederlandse zorg. Een eerder kleinschalig initiatief met de inzet van vier Filipijnse zorgprofessionals is een succes gebleken. Het zijn enorm gewaardeerde, professionele en fijne collega’s die hier met veel plezier wonen en werken. Deze positieve ervaring zorgt ervoor dat WelThuis en VariantZorg, beiden onderdeel van het netwerk van Fundis, verder gaan met de inzet van internationale zorgstudenten.
Zoetermeer heeft steeds meer mogelijkheden om de gezondheid van COPD-patiënten ‘op afstand’ in de gaten te houden. Door middel van de thuismonitoringstool SanaCoach hoeven patiënten minder vaak naar het ziekenhuis, krijgen ze meer regie én meer inzicht in hun eigen gezondheid. 1 februari dit jaar is de één jaar durende pilot voor thuismonitoring COPD gestart. Vorige week vond de eerste, tussentijdse evaluatie plaats. Patiënten, longartsen, longverpleegkundigen en huisartsen zijn positief. COPD-patiënt meneer Ronk deed mee: “Thuismonitoring is voor mij onmisbaar geworden. Ik zou niet meer zonder willen.”
“Via thuismonitoring signaleren we het eerder als het slechter gaat met een patiënt” – Monique Meijer, longverpleegkundige van het LangeLand Ziekenhuis
Thuismonitoring via app
De afdeling longgeneeskunde van het LangeLand Ziekenhuis en vijf huisartspraktijken doen mee met de pilot. Voor deze thuismonitoring maken ze gebruik van de SanaCoach COPD app. Via de app geven patiënten longmetingen en beantwoorden ze vragen. Een longverpleegkundige van het LangeLand controleert de vragenlijst en belt bij een afwijkende uitkomst. “Het invullen van de vragenlijst is heel nuttig,” vertelt de heer Ronk. “Ik zie direct of mijn toestand stabiel is of dat het wat verslechtert. Dit kan een hoop ellende voorkomen. Daarnaast begrijp ik mijn ziekte beter omdat er veel informatie te vinden is in de SanaCoach app.”
Minder naar het ziekenhuis
Thuismonitoring zorgt ervoor dat COPD-patiënten in de toekomst minder vaak naar het ziekenhuis hoeven. Natuurlijk blijven er controles bij de longarts, maar de monitoring op afstand zorgt voor tussentijds contact en bijstellen van het behandelplan zonder een bezoek aan het ziekenhuis. Monique Meijer en Agnes Kulik-Koek zijn longverpleegkundigen van het LangeLand Ziekenhuis. “Via thuismonitoring signaleren we het eerder als het slechter gaat met een patiënt. De zorg wordt ook laagdrempeliger, omdat patiënten via de app direct contact met ons op kunnen nemen. Hierdoor kunnen we meer gestructureerd en op vaste tijden aandacht besteden aan onze patiënten met een goede continuïteit van zorg als gevolg.” Thuismonitoring maakt de zorg veiliger én prettiger.
Verergering klachten voorkomen
Voor de vijf huisartspraktijken die deelnemen aan de pilot is de toegevoegde waarde minder groot. “COPD-patiënten die alleen bij de huisarts onder controle zijn, hebben relatief weinig klachten,” zegt Rob Schravenhoff, huisarts en kader arts astma/COPD. “Bovendien zijn de klachten die ze hebben relatief mild.” De meerwaarde van thuismonitoring zit hierbij meer in de preventie: het voorkomen dat klachten verergeren. COPD-patiënten kunnen op deze manier langer onder behandeling van de huisarts of praktijkondersteuner blijven in plaats van de medisch specialist in het ziekenhuis.
Uit de pilot blijkt wel dat het werken met de thuismonitoringstool voor huisartsen en praktijkondersteuners extra werk is. “Doordat er geen koppeling is tussen SanaCoach en het Huisartseninformatiesysteem (HIS) Medicom, moeten we alles in een apart systeem verwerken. Dat geeft onnodig veel werk.”
Pilot
De pilot loopt tot het einde van het jaar en de evaluatie gaat door. Daarbij wordt gekeken of de inzet van thuismonitoring effect heeft op het aantal ziekenhuisopnames en bezoeken aan de spoedeisende hulp. Maken patiënten die de tool gebruiken minder gebruik van het ziekenhuis dan patiënten die de tool niet gebruiken? Ook dat is belangrijk om het totaaleffect van de inzet van thuismonitoring te bepalen.
Het LangeLand Ziekenhuis en de huisartsenpraktijken zijn de zorgverleners en de patiënten die meedoen aan de pilot zeer dankbaar voor hun inzet en betrokkenheid. Samen maken zij de zorg beter!
